De oorzaak van de maagdilatatie (uitzetting door gasvorming) of -kanteling is ongekend. We weten wel dat er een erfelijke aanleg is bij bepaalde rassen en bloedlijnen.
Er zijn heel veel fabels in omloop over uitlokkende factoren van zulke kantelingen. We weten alleen met zekerheid uit onderzoek van vele duizenden honden dat er geen verband is met het aantal maaltijden per dag, de samenstelling van die maaltijd (bvb brokken/vers voer), de grootte van de maaltijd, het uur van de maaltijd en activiteit na de maaltijd. Al deze factoren hebben dus geen uitlokkende invloed. We weten wel dat het toevoegen van grote hompen voedsel in de voeding beschermend werkt (dus klompen vlees) en dat is ongeveer alles wat met zekerheid gekend is.
Maagtorsie komt steeds op als een acuut, onverwacht, en levens bedreigend probleem.
Voor de maag kantelt treedt er eerst een maagzwelling- dilatatie op en dat gebeurt eigenaardig genoeg zeer vaak tijdens de avond of nacht. Zo wordt het extra moeilijk om de zwelling of kanteling te merken of om een dierenartsenteam te vinden dat de ingreep vakkundig, met het nodige materiaal en mankracht, en met de speciale anesthesie veilig kan uitvoeren.
De nazorg van maagtorsie is ook complex omdat er vaak hartritme stoornissen optreden nadien die levensbedreigend zijn.
Preventie
Preventie is dan ook ‘de' manier om dit akelig probleem te vermijden. Er bestaat inderdaad een preventieve chirurgie die de gezonde maag verankert zodat ze niet meer kan kantelen. De naam van deze ingreep is gastropexie of maag-verankering. De ingreep is niet zo complex als de behandeling van een maagtorsie en ook niet zo riskant. Er zijn twee methoden om een gastropexie uit te voeren, de eerste is via een buiksnede waarbij de maagwand wordt vastgehecht aan de rechterzijde van de buikwand met niet verterende hechtdraad.
De tweede manier is de laparoscopische gastropexie. Dat biedt zeer veel voordelen. De snedes zijn zeer klein, de nazorg is quasi nihil , het herstel is ontzettend snel, er moeten geen hechtingen worden verwijderd en de patiënt mag direct weer alles doen en volop actief zijn. Bij laparoscopie wordt de patiënt op de buik ruim geschoren en in anesthesie gebracht . Via een kleine naald wordt dan koolzuurgas in de buik geblazen tot deze opgespannen staat. Nu wordt een eerste buis door de buikwand ingebracht. Langs hier wordt de scoop (kijkbuis) in de buik geschoven. Deze scoop is verbonden met een camera, een TV scherm , een video recorder en een video printer. De ganse procedure wordt aldus op DVD opgenomen.
Na inbreng van de eerste kijkbuis wordt een tweede en derde schacht (trocard) in de buik aangebracht. Deze hebben elk een diameter van 5 mm. Langs hier worden tangen en scharen in de buik geschoven. De maagwand wordt vastgegrepen door een tang en tegen de rechterzijde van de buikwand getrokken en met niet verterende hechtdraad vastgehecht. Als de maag vastgehecht is, wordt de buik nog eens grondig nagekeken op bloedingen en als er geen zijn worden alle buizen verwijderd. Tevens wordt de lucht uit de buik gelaten. De zeer kleine wondjes worden met enkele zelf verterende hechtingen gesloten en klaar is kees.
Als er dan nadien nog een maagdilatatie optreedt, zal de maag niet meer kunnen kantelen en kan de dilatatie spontaan verdwijnen of kan de maag makkelijk worden gesondeerd en gespoeld.